EXHIBITIONS / ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Βασίλης Μπαλάσκας (Bill Balaskas) “Critical Mass” / Kalfayan Galleries @ ReMap KM 4
3.5

Η πρώτη επαφή με τα έργα του Βασίλη Μπαλάσκα αστραπιαία κινητοποιεί την σκέψη. Με μια απροσδόκητα ελκυστική μέθοδο προτρέπει τον θεατή να αποκωδικοποιήσει και να οικειοποιηθεί εικόνες, καθιστώντας τον βασικό πρωταγωνιστή. Το κοινό καλείται να δει με κριτική ματιά τις εξελίξεις που καθορίζουν την ζωή του στην σύγχρονη κοινωνία, λαμβάνοντας μέρος σε ένα διαδραστικό παιχνίδι επικοινωνίας, που καλλιεργείται εκ προοιμίου με τα έργα.

Με έμπνευση τα επιτεύγματα της τεχνολογίας, τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις κοινωνικές συμβάσεις και με συχνά προβοκατόρικη διάθεση, δόσεις χιούμορ και ειρωνείας, ο καλλιτέχνης δημιουργεί άλλοτε μια σημαία με σύμβολο έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή και άλλοτε μια υπαινικτική εγκατάσταση, χτισμένη μέσα στον τοίχο του παλιού αρχοντικού που στεγάζεται η έκθεση στο πλαίσιο του ReMap KM 4. Μετεξελίσσει την έννοια της κρίσιμης μάζας, που περιγράφει τον αριθμό των ανθρώπων που απαιτείται να ακολουθήσουν έναν κοινωνικό νεωτερισμό προκειμένου να αναπτυχθεί στη δημόσια σφαίρα, στην περίφημη κριτική μάζα. Xωρίς ενδοιασμούς, με ηλεκτρισμένο σχόλιο και ανεπιτήδευτη τεχνική περιγράφει όσα ζούμε και βιώνουμε σε μια παγκόσμια πολιτεία που αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς. Υπερθεματίζει τις αλλαγές που έρχονται και καθορίζουν το παρόν. Αλλαγές με εμφανή μαζικό ανθρώπινο χαρακτήρα στις οποίες θέτει υπόλογο τον θεατή. Να τις κρίνει, να τις ζυγίσει και να βγάλει τα συμπεράσματα του. Χωρίς όμως ποτέ να τον εμφανίζει στα έργα του. Η φρέσκια αντίληψη του Μπαλάσκα αποδίδεται με μια γοητευτική διαύγεια, που πάντα υπονομεύει αφοπλιστικά την σκέψη της δεύτερης και τρίτης ανάγνωσης. Έξυπνα, ίσως απλά αλλά ουσιαστικά, η έκθεση “Critical Mass” αποτελεί μια πολύ ενδιαφέρουσα αναφορά στον σημερινό ευμετάβλητο κόσμο αλλά και την επισήμανση του ρόλου που ο καθένας από εμάς οφείλει να έχει ως ενεργό μέλος της κοινωνίας.
|Γ.Ε

Ο Βασίλης Μπαλάσκας μίλησε στον Γιώργο Ευφραιμίδη για το REVma -/+:

REVma -/+: Αν και η έκθεση αναφέρεται στην ανθρώπινη κριτική μάζα, από τα έργα σας σχεδόν απουσιάζει ο άνθρωπος. Τι επιδιώξατε με αυτό τον τρόπο;
Βασίλης Μπαλάσκας: Επιδίωξα, καταρχάς, να αφήσω αυτό το «κενό» προκειμένου να λειτουργήσει ως μία «πρόσκληση» προς τον επισκέπτη να γίνει εκείνος μέρος της κρίσιμης ή/και κριτικής μάζας. Να γίνει, δηλαδή, συμμέτοχος, αφότου συνειδητοποιήσει αυτήν την έλλειψη. Στα έργα υπάρχουν αναφορές στην κρίση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, στο ρόλο των νέων τεχνολογιών ως μέσων πολιτικής συμμετοχής, αλλά και στη θεαματικοποίηση της καθημερινής ζωής ως μέσο χειραγώγησης. Επομένως, έχουμε να κάνουμε με φαινόμενα που μοιραία έχουν μαζικό χαρακτήρα. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να τα δούμε με κριτική ματιά και εάν μπορούμε να αντιληφθούμε το δικό μας ρόλο στα πράγματα. Η απουσία του ανθρώπου βοηθάει στο να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα και στο να υπάρχουν διαφορετικές συναισθηματικές αντιδράσεις από έργο σε έργο κι από δωμάτιο σε δωμάτιο.

REVma -/+: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που συγκροτούν ανθρώπους που ανήκουν στην περίφημη κατηγορία της κρίσιμης μάζας; Υπάρχουν στην εποχή μας;
B.M.: Πάντα υπάρχουν άνθρωποι ικανοί να συγκροτήσουν μια κρίσιμη μάζα που μπορεί να φέρει την αλλαγή. Ανάλογα με την εποχή και τον τόπο στον οποίο παρουσιάζεται η ανάγκη γέννησης μαζικών κινημάτων, κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους μπορεί να διαφέρουν. Ωστόσο, στοιχεία όπως η αίσθηση της κοινότητας, της κοινής μοίρας, η συνειδητοποίηση της δύναμης της συμμετοχής είναι πάντα εκεί.

REVma -/+: Συμμετέχετε στο ReMap KM 4, έναν θεσμό που όπως πολλούς άλλους, αγαπούν να μισούν μερίδα συμπολιτών μας. Ποιός ο ρόλος της κρίσιμης μάζας στην περίπτωση μιας τέτοιας διοργάνωσης;
Β.Μ.: Έχω πλήρη συνείδηση των αντιδράσεων και της επιχειρηματολογίας που στρέφεται ενάντια σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπως είναι το ReMap. Και φυσικά αναλαμβάνω ακέραιη την ευθύνη των επιλογών μου, οι οποίες προκύπτουν πάντα μέσα από ένα «ζύγισμα»: είναι περισσότερα τα αρνητικά ή τα θετικά που μπορούν να παραχθούν από τη συμμετοχή μου σε ένα πρότζεκτ ή από μια παρέμβαση σε ένα χώρο; Στη συγκεκριμένη συγκυρία, προτιμώ να αναλάβω ένα επιπλέον «ρίσκο», παρά να αφήσω μια ευκαιρία να απευθυνθώ στο κοινό να πάει χαμένη. Θεωρώ πως ακόμα υπάρχει μια κρίσιμη μάζα που μπορεί να καταστεί και κριτική εάν της δωθούν τα κατάλληλα ερεθίσματα.